Mediation bij conflicten in teams en organisaties
Een conflict op het werk begint zelden met een harde botsing. Vaker sluimert het maandenlang, bijvoorbeeld omdat iemand zich bij een reorganisatie gepasseerd voelt of omdat twee directieleden elkaar ongemerkt zijn gaan wantrouwen. Tegen de tijd dat er een mediator bij wordt gehaald, liggen de standpunten meestal vast en zijn HR, een advocaat of de bedrijfsarts al in beeld. Mediation biedt dan de ruimte om buiten die formele route om met elkaar in gesprek te gaan over wat er werkelijk speelt, onder begeleiding van iemand die geen belang heeft bij de uitkomst. Ik heb ruim 25 jaar ervaring met het begeleiden van conflicten.
Wanneer mediation zinvol is
Ik word vooral ingeschakeld bij conflicten binnen organisaties. Dat kan een arbeidsconflict zijn tussen een medewerker en een leidinggevende, waarbij de verhouding zo is verstoord dat terugkeer naar het werk lastig lijkt. Het kan ook gaan om spanningen in een directie, een managementteam of een raad van commissarissen, of om afdelingen die na een fusie of reorganisatie tegenover elkaar zijn komen te staan.
Wat deze situaties gemeen hebben, is dat de betrokkenen elkaar na het conflict nog nodig hebben. Juist dan heeft mediation een voordeel boven een juridische procedure. Een rechter doet een uitspraak, maar met een uitspraak kun je de volgende ochtend niet samen aan het werk.
Gaat het om een geschil tussen twee ondernemingen, bijvoorbeeld over een contract, een overname of de verhouding tussen aandeelhouders? Dan verwijs ik u graag naar mijn praktijk Mediation voor Ondernemers, die zich daarin heeft gespecialiseerd.
Hoe een mediationtraject verloopt
Elk traject begint met een afzonderlijk gesprek met ieder van de partijen. Daarin hoor ik hoe ieder het conflict beleeft, wat hij of zij hoopt te bereiken en wat er nodig is om met de ander aan tafel te gaan. Die gesprekken zijn vertrouwelijk: wat er gezegd wordt, neem ik niet zonder toestemming mee naar de gezamenlijke sessies.
Voordat de gezamenlijke gesprekken beginnen, tekenen alle betrokkenen een mediationovereenkomst. Daarin staat onder meer dat alles wat in de mediation wordt besproken vertrouwelijk blijft en niet in een eventuele latere procedure mag worden gebruikt. Die afspraak maakt het mogelijk om openhartig te zijn zonder bang te hoeven zijn dat woorden later tegen iemand worden gebruikt.
In de gezamenlijke sessies komt het conflict op tafel. Eerst gaat het om begrijpen: wat is er gebeurd, hoe heeft ieder dat ervaren en welke belangen zitten er achter de ingenomen standpunten? Pas als dat helder is, verschuift het gesprek naar oplossingen. Mijn taak is het gesprek mogelijk te maken en de structuur te bewaken; de inhoud van de afspraken bepalen de partijen zelf.
Aan het eind worden de afspraken schriftelijk vastgelegd, desgewenst in een vaststellingsovereenkomst die juridisch bindend is. Hoeveel sessies daarvoor nodig zijn, hangt af van de situatie. In het kennismakingsgesprek geef ik u daar een eerste inschatting van.
Na de afspraken: de samenwerking herstellen
Met een akkoord werken mensen nog niet vanzelf weer prettig samen. Waar dat nodig is, kan ik na de mediation verdergaan met begeleiding van het team. Met het Samenwerkingskompas en de CIRCYOULAR®-methode maak ik zichtbaar welke drijfveren en patronen bij het conflict een rol speelden, zodat het team daar in de toekomst eerder op kan inspelen. Twijfelt u of uw situatie om mediation of om teamontwikkeling vraagt? In het artikel Teamontwikkeling of mediation: wat is passend? zet ik de verschillen op een rij.
Veelgestelde vragen over mediation
Is mediation vrijwillig?
Ja. Iedere partij neemt vrijwillig deel en kan op elk moment stoppen. Dat geldt ook bij een arbeidsconflict waarin de werkgever het initiatief neemt, want mediation werkt alleen als beide partijen bereid zijn het gesprek aan te gaan.
Bent u neutraal als de werkgever de mediation betaalt?
Bij arbeidsconflicten betaalt de werkgever meestal de kosten. Dat verandert niets aan mijn rol: ik kies geen partij en zorg ervoor dat beide partijen evenveel ruimte krijgen. Twijfelt een medewerker daaraan, dan bespreken we dat in het eerste gesprek.
Wat gebeurt er als we er samen niet uitkomen?
Dan houdt iedereen alle mogelijkheden die er vóór de mediation waren, ook een juridische procedure. Wat in de sessies is gezegd, kan daarin op grond van de mediationovereenkomst niet worden gebruikt.
Wat kost mediation?
De kosten hangen af van de aard van het conflict en het aantal sessies dat nodig is. In het kennismakingsgesprek krijgt u een heldere opgave, zodat u vooraf weet waar u aan toe bent.
Klaar voor de volgende stap?
Wilt u weten of mediation bij uw situatie past? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Gesprek plannen